September 25, 2017

Category: विचार

नेताका कुरा, माछाका भुरा

जनता र नेताको सम्बन्ध खुकुरी अचानो जस्तो भएको छ । एउटा दुखाइरहने अर्को सहिरहने । बरु हुनुपर्ने मैन धागोजस्तो थियो, एउटा जलेपछि अर्को पग्लने ।

Read More

राजश्व उठाउने भन्दा खाजश्व बढाउने हाेड

प्रहरी गेष्टहाउसमा पाहुना भइसकेका खुमबहादुर खड्का, जेपी गुप्ता र चुडामणि शर्माहरुलाई त्यसबेला लाग्थ्यो– ‘म नै राज्य हुँ ।’ यदि त्यसो नभइदिएको भए किताब बेचेको आम्दानी करोडौं लेख्दैनथे होला । नेताहरुलाई दिनैपिच्छे स्वादिष्ट रसपान र भीआईपी गाडी उपलब्ध गराउने मथुरा मास्केहरुलाई पनि लाग्थ्यो होला– ‘नेता चलाउने भएपछि मलाई कसले छुने ?’ तर चराले सधैं कमिला सिध्याउँदैन । चरा मरेपछि त्यसलाई सिध्याउने त उही कमिला नै । पोखरीमा हुन्जेल ठूलो माछाले सानो माछा खान्छ, जब पोखरीको पानी सुक्छ नि त्यो बेला दुबै माछा सखाप हुन्छ । राष्ट्रियता गीतमा नभई भावमा प्रकट हुनुपर्छ ।

Read More

दलालको सिन्डिकेटमा दलहरु

जब एउटा ठेकेदारले भावी प्रधानमन्त्री जन्माउने ठेक्का पाउँछ भने उसले मजबुत सडक बनाउने कष्ट किन गरोस् ? धारामा पानी किन झारोस ? आँखा चिम्म गरेर यस्ता झोले राजनीतिक पसल नहुँदाको क्षण कल्पना गर्ने हो भने नेपाल भूखण्डमा निसन्देह एक इन्चको पनि प्वाल पर्दैन । यहाँ त डाक्टर, पुजारी, न्यायाधीश, घाटेसमेत पार्टीका झण्डेहरु छन् । दुई पैसाको बुद्धि नभएकाहरु झण्डा बोकेपछि बुद्धिजीवी कहलिन्छन् । दलका नेताले सिलाइदिएको कालो कोट लगाएर बार बेन्चमा न्यायको तराजु बोक्न माथापच्ची चल्छ । न्याय सेवामा काम गर्ने धेरै खरिदार सुब्बा एलएलएम डिग्रीधारी भइसके तर सर्वोच्च अदालतमा बल्लतल्ल बीएल पासको खोस्टो लिएकाहरुको भीड छ ।

Read More

दिल्लीको काग, नेपालमा राग

हिटलर, मुसोलिनी, इदिअमिन, विन लादेन, सद्दाम हुसेनदेखि जंगबहादुरसम्मका पात्र कुनै दिन दालभात डुकू पीडित थिए । यस्तै अवसरवादी र छाते च्याउजस्तो मनोविज्ञानका मानिसहरुको भीडले उनीहरुलाई निर्दयी शासक बनायो । साँचो अर्थमा नेताहरु कार्यकर्तामाझ घोडाभन्दा अघि देखिएको बग्गीजस्ता भएका छन् ।

Read More

माटोसंग मुटु साट्ने रहर

आँसुसंग हाँसो र मुटुसंग माटो साटेर बाँच्नको मज्जा नै स्वर्गीय आनन्द हो । कर्ममय संसार नै प्रेमको फूलबारी हो । त्यसैले त नीतिले खबरदारी लगाउँदै भनेको छ– ‘विना प्रेमको उपासना मुर्दा समान हुन्छ । नीति धेरै छ, आध्यात्मिकता छैन् । औपचारिकता छ, प्रेम छैन् । गणित छ तर काब्य छैन भने त्यो ज्ञानको कुनै सार हुँदैन् ।’ यसैले भन्न सकिन्छ प्रेम विश्वको सर्वाधिक आनन्ददायी सौन्दय हो ।

Read More

मायाको मान्द्रो, मायाकै बिस्कुन

चोखो प्रेमले कठोरभन्दा कठोर मनलाई क्षणभरमै पगालिदिन्छ । तर, त्यसका लागि कर्ताको मन चोखो र उदार हुनुपर्छ । महात्मा गान्धीले एक प्रसंगमा भनेका थिए- ‘घरलाई सुन्दर पार्नु अर्कै कुरा हो । तर मान्छेको उन्नतिका लागि हृदय मन्दिरलाई सुन्दर पार्नु बढी आवश्यक छ ।’

Read More

झोले पत्रकारिताको पूर्वाभ्यास

आफू राम्रो बन्ने होइन, अरुलाई खाल्डोमा हालेर धरहरा चढेको सपना देख्नेहरुको समाजमा बिगबिगी छ । एकातिर अपराध गरेको सम्पत्ति चोख्याएर समाजमा दुई चारदिन पत्रकारिताको रंग दलेरै भएपनि ठूला मिडिया हाउस खोल्ने टाइसुटे दलाल र अर्कातिर संघर्षसंगै व्यावसायिकताका भाषण छाँटेर चियामा चिनी घुलेजस्तै स्वार्थको चास्नीमा पौडिने वरिष्ठहरुको चपेटाबाट पत्रकारिता जोगाउनु अहिलेको चुनौती हो । यही मौसमी सोचका कारण पत्रकार हुनुको स्वधर्म, आचार संहिताका विषय एकादेशका कथा बनेका छन् ।

Read More

पद, पैसा र पहुँचको प्रतिस्पर्धा

शान्ति सम्पन्नतामा हुँदैन । शान्ति पाउन चार गुणको विकास गर्नुपर्छ– स्वयंसंग मैत्री, करुणा, प्रसन्नता र कृतज्ञता । जेष्ठ बन्न सजिलो छ तर श्रेष्ठ बन्न कठिन । श्रेष्ठ बन्न दृष्टिकोण बदल्नु पर्छ । भगवानको लीला नै हेर्नुस न । ब्रह्मा सृष्टिकर्ता, विष्णु पालनकर्ता, महेश्वर संहारकर्ता । तर विडम्बना पूजा भने तिनै संहारकर्ताको हुन्छ । कारण एउटै हो– डर । औकातले धान्ने उपलब्धि मात्र दिगो हुन्छ । चाहिनेभन्दा बढी प्रकाश मान्छेको आँखामा प¥यो भने उ अन्धो हुन्छ ।

Read More

सेटिङमा पाक्छ स्वार्थको सेल

बीपी कोइराला प्रधानमन्त्री भएका बेलाको सन्दर्भ हो । मन्त्रिपरिषद्को बैठकमा यो पनि भएन, उ पनि भएन भनेर गणेशमानसिंह हरेक प्रस्तावमा भाँजो हाल्थे रे । हुँदाहुँदा अस्वीकृत प्रस्तावको चाङ लागेछ । यसबाट सरकारको बद्नाम हुने सत्य बुझेका बीपीले उपाय निकालेछन । एकदिनको बैठकमा उनले गणेशमानसिंहलाई फुक्र्याएर उहाँ र आफूमा केही फरक नभएको भन्दै वरिष्ठ मन्त्रीको हैसियतले आगामी बैठकबाट सरकारका सम्पूर्ण प्रस्ताव सिंहले ल्याउने उद्घोष गरिदिए । गणेशमानलाई आफूले सम्मान पाएको अनुभव भयो, वीपीको बाटो फराकिलो ।

Read More

पदीय रुपमा हारे, राजनीतिमा जिते: ज्ञवाली

काठमाण्डाै,२३ साउन । भरतपुर महानगरपालिकामा एमालेबाट मेयरको उम्मेदवार भई पराजित देवी ज्ञवालीले आफूले पदीय रुपमा हारे पनि राजनीतिमा जितेको बताएका छन् । 

Read More